@duc 77726 wrote:
bon j’ai eu la traduction complète :
C’est ici que les Américains ont éparpillé le plus d’agent orange, détruisant l’environnement avec un taux supérieur à 70 gal/km².
il te reste a remettre ça en français (il y a quelques contre-sens)
Chính nơi đây Mỹ đã rải chất da cam hủy diệt môi trường sinh thái nặng nề nhất với nồng độ trên 70 Gal/km2.
C’est ici que les Américains ont épandu de l’agent orange avec des doses de plus de 70 galon par km² en détruisant le plus gravement l’environnement.
Tiens, voici un article du journal Thanh_Nien où le journaliste a recopié le panneau pour toi :
Tags: A Lưới, A Sao, Việt Nam, A Sho, Báo Thanh Niên, Chất độc da cam, Thừa Thiên – Huế, lời cảnh báo, Quân đội Mỹ, về thăm quê, thung lũng, sân bay, Đông Sơn, đến
« Trong chiến dịch Ranch Hand (1961- 1971), Mỹ đã rải xuống khu vực A Lưới lượng lớn bom đạn và chất độc hóa học (hơn 300 phi vụ rải với gần 500.000 gallons chất diệt cỏ, trong đó trên 50% là chất da cam có chứa dioxin). Sân bay A Sho (tức A Sao) – căn cứ quân sự của Mỹ xây dựng năm 1960, được giải phóng năm 1966. Chính nơi đây Mỹ đã rải chất da cam hủy diệt môi trường sinh thái nặng nề nhất với nồng độ trên 70 Gal/km2. Đến nay khu vực này môi trường vẫn còn bị ô nhiễm nặng bởi dioxin chứa trong chất diệt cỏ chiến tranh. Kết quả nghiên cứu (1994 – 2000) của UB 10 – 80, HATFIELD CONSULtants Co. LTD CANADA đã chỉ ra khu vực trung tâm sân bay A Sho là « điểm nóng dioxin ». Lượng tồn dư dioxin trong đất và một số loại thực phẩm như mỡ cá, gà, vịt… còn cao trên mức cho phép. Để phòng chống tái nhiễm dioxin:
– không sống, canh tác, nuôi trồng, đánh bắt trong khu vực sân bay A Sho
– không ăn mỡ và gan của các loại cá, gà, vịt nuôi ở khu vực xã Đông Sơn (A Sho cũ) ».
Trong đợt sinh hoạt chính trị « Thắp sáng lửa truyền thống » – hành trình về thăm quê hương Đại tướng Nguyễn Chí Thanh tại tỉnh Thừa Thiên – Huế do Trung ương Đoàn tổ chức giữa tháng 10/2004, Báo Thanh Niên đã kết hợp với Công ty Xe máy Đô Thành (TP Hồ Chí Minh) đến thăm, tặng tiền, quà cho các nạn nhân chất độc da cam tại A Lưới – một huyện biên giới miền núi của tỉnh này.
Thế nhưng, trước khi đặt chân đến xã Đông Sơn của huyện A Lưới, một đồng nghiệp của chúng tôi ở Đài Truyền hình Thừa Thiên – Huế luôn nhắc đi nhắc lại rằng mọi người không nên ăn hoặc uống bất cứ thứ gì ở vùng đất này cả, lý do là ở đây dư lượng chất độc hóa học (trong đó có dioxin) tồn đọng trong môi trường còn rất cao.
Loi canh bao tu thung lung chet
Cha con ông Lê Văn Dê – Lê Văn Loan (huyện A Lưới, tỉnh Thừa Thiên – Huế) đều bị nhiễm chất độc da cam – ảnh: Bùi Chiến.
Quả thực, khi chúng tôi có mặt tại khu vực sân bay quân sự A Sao – căn cứ chiến lược cũ của quân đội Mỹ, một thung lũng nằm trơ trọi giữa xung quanh là núi, mới thấy hết ý nghĩa lời nhắc nhở của anh bạn đồng nghiệp. Cách khu dân cư và UBND xã Đông Sơn không quá 1 km, ven con đường cắt ngang sân bay A Sao có một tấm biển báo (ảnh) mà bất kỳ ai, sau khi đọc xong cũng phải giật mình. Nội dung như sau: « Trong chiến dịch Ranch Hand (1961- 1971), Mỹ đã rải xuống khu vực A Lưới lượng lớn bom đạn và chất độc hóa học (hơn 300 phi vụ rải với gần 500.000 gallons chất diệt cỏ, trong đó trên 50% là chất da cam có chứa dioxin). Sân bay A Sho (tức A Sao) – căn cứ quân sự của Mỹ xây dựng năm 1960, được giải phóng năm 1966. Chính nơi đây Mỹ đã rải chất da cam hủy diệt môi trường sinh thái nặng nề nhất với nồng độ trên 70 Gal/km2. Đến nay khu vực này môi trường vẫn còn bị ô nhiễm nặng bởi dioxin chứa trong chất diệt cỏ chiến tranh. Kết quả nghiên cứu (1994 – 2000) của UB 10 – 80, HATFIELD CONSUN Co. LTD CANADA đã chỉ ra khu vực trung tâm sân bay A Sho là « điểm nóng dioxin ». Lượng tồn dư dioxin trong đất và một số loại thực phẩm như mỡ cá, gà, vịt… còn cao trên mức cho phép. Để phòng chống tái nhiễm dioxin: không sống, canh tác, nuôi trồng, đánh bắt trong khu vực sân bay A Sho; không ăn mỡ và gan của các loại cá, gà, vịt nuôi ở khu vực xã Đông Sơn (A Sho cũ)« .
Các nghiên cứu khoa học và thống kê cho thấy, chất độc hóa học – nhất là dioxin mà quân đội Mỹ rải xuống Việt Nam trong thời kỳ chiến tranh không chỉ hủy diệt môi trường tự nhiên mà còn để lại di chứng cho hơn 1 triệu nạn nhân vô tội người Việt Nam với nhiều thế hệ khác nhau. Và hiện nay, các nạn nhân chất độc da cam Việt Nam đang tiến hành các thủ tục khởi kiện quân đội, các công ty hóa chất và chính phủ Mỹ, đòi bồi thường trên cả hai phương diện vật chất lẫn tinh thần bởi những thiệt hại gây ra từ chất độc hóa học quá thảm khốc. Vụ kiện đang được tòa án quận Đông, tiểu bang New York (Mỹ) thụ lý xem xét và dự kiến phiên tranh tụng sẽ diễn ra vào ngày 13/1/2005. Dĩ nhiên, với nội dung công bố công khai trên tấm biển đặt ở sân bay quân sự A Sao, một lần nữa cho thấy đó là một trong vô số những bằng chứng sống động tố cáo tội ác của chính phủ và quân đội Mỹ thực hiện trong chiến tranh tại Việt Nam, đồng thời khẳng định rằng những cuộc chiến tranh xâm lược đều là chiến tranh phi nghĩa, vấy tội ác, không chối cãi được. Có thể nói, theo diễn tiến của vụ việc thì vụ kiện này không chỉ có nhân dân Việt Nam hết sức quan tâm theo dõi, mà còn được sự ủng hộ về nhiều mặt của đông đảo nhân dân yêu chuộng hòa bình trên thế giới, kể cả những người dân có lương tri đang sinh sống trên đất Mỹ.
Ở đây, chúng tôi cũng muốn đề cập thêm một vấn đề bức bách nữa mà khi nhắc đến mọi người luôn tỏ ra băn khoăn, đó là cuộc sống của hơn 1.000 người dân ở xã Đông Sơn, liệu họ sẽ thế nào khi đang cư ngụ tại « thung lũng chết » này ? Bởi ngoài việc sinh sống, nhiều hộ gia đình ở đây còn thả rong các loại gia súc, gia cầm như trâu, bò, heo, gà, vịt… ngay tại khu vực trung tâm sân bay A Sao. Đành rằng tấm biển báo này xuất hiện sau, rất sau so với lịch sử hình thành khu kinh tế mới A Sao vào thời kỳ đất nước vừa giải phóng, rồi phát triển kéo dài cho đến nay. Nhưng dù sao chăng nữa thì việc tiếp tục để cho các hộ dân sinh sống ở xã Đông Sơn là một việc hết sức được các cấp chính quyền sở tại lưu ý. Số liệu thống kê mới nhất cho thấy ở huyện A Lưới hiện có hơn 4.300 người bị nhiễm chất độc da cam, trong đó xã Đông Sơn có 54 người bị nhiễm loại chất độc này, đa số họ là những nguời sinh ra sau khi kết thúc chiến tranh. Vậy, ai dám đảm bảo không còn trường hợp tái nhiễm dioxin đối với người dân sống ở khu vực này ?
Thiết nghĩ, đã đến lúc chúng ta cần nhìn nhận thẳng vào vấn đề nói trên, và bất luận một khó khăn nào chăng nữa thì việc di dời người dân ở trong khu vực xã Đông Sơn, nhất là ở sân bay A Sao đến nơi an toàn và có những biện pháp cách ly khu vực này để xử lý ngăn chặn triệt để sự lây nhiễm chất độc hóa học (đặc biệt là dioxin) đến nhiều vùng, khu vực khác là điều hết sức cấp bách. Nếu chậm trễ, hậu quả sẽ khó lường !
Bùi Chiến
